Song of the South van Disney uit 1946

Dankzij Disney+ zijn alle films van de Disney-catalogus per direct on demand beschikbaar. Hoewel, alle films…? Er is een titel waarop de studio tegenwoordig wat minder trots is. We hebben het natuurlijk over Song of the South, een Disney-film die ook in 1946 al voor gefronste wenkbrauwen zorgde!

Song of the South speelt zich kort na de afschaffing van de slavernij af. De zevenjarige Johnny verhuist tegen zijn zin naar de plantage van zijn grootmoeder in Georgia. Hij wil echter liever zijn vader achterna reizen, die als redacteur werkt bij een krant in Atlanta. Maar op de avond dat hij wil vertrekken ontmoet hij Uncle Remus, een arbeider die vroeger als slaaf werkte op de plantage. Door de bijzondere verhalen over Broer Konijn van deze surrogaatoom, ontstaat er al snel een warme vriendschap tussen Johnny en Remus.


Glad ijs

De reden dat Song of the South zo controversieel is, is dat de film een wel erg rooskleurig beeld zou geven van het slavernijverleden. Vooral de scène waarin Uncle Remus suggereert dat het leven voor de afschaffing van slavernij beter was schoot bij veel mensen in het verkeerde keelgat. Kort na de première in 1946 schreef de burgerrechtenbeweging NAACP al: “Song of the South wekt de indruk dat de relatie tussen slavenhouder en slaaf plezierig was. Dat is een vertekening van de feiten.” In grote steden waren protesten bij bioscopen waar de film draaide dan ook niet ongebruikelijk. Disney had het kunnen zien aankomen: al tijdens de productie waarschuwden sommige medewerkers dat de studio zich op glad ijs begaf met Song of the South.

Article continues after the ad


‘Aanstootgevend’

De critici kregen gelijk: tot op de dag van vandaag zit het Huis met de Muis flink in zijn maag met Song of the South. Hoewel de film nog een aantal keer opnieuw in de bioscopen is uitgebracht (de laatste keer was in 1986), is Song of the South in Amerika nooit op video of dvd verschenen. Disney-baas Bob Iger noemde de film eerder al ‘behoorlijk aanstootgevend’. Daarnaast besloot Disney dit jaar om Splash Mountain, een attractie in Disneyland die is gebaseerd op de controversiële film, te veranderen in een attractie die is geïnspireerd op The Princess and the Frog.


Geschiedenis

Toch vindt niet iedereen het een goed idee om Song of the South onder het tapijt te vegen. Onder anderen actrice Whoopi Goldberg en filmhistorica Cari Beauchamp vinden het belangrijk dat de film te zien blijft. “Door Song of the South niet te laten zien, is het alsof die niet bestaat. Hij bestaat wel en het moet in de juiste context geplaatst worden. Disney laat zich er graag op voorstaan dat ze prinsessen hebben met verschillende culturele achtergronden, maar je moet ook de geschiedenis laten zien”, zei Beauchamp in een artikel van The Guardian. Wrang detail: hoofdrolspeler James Baskett won een ere-Oscar voor zijn rol van Uncle Remus, maar was vanwege zijn huidskleur niet welkom op de première van de nog altijd omstreden film…