The Golden Compass, film

Met een cast om van te dromen, spectaculaire veldslagen en een budget van 180 miljoen dollar stond niets het succes van The Golden Compass in de weg. Toch besloten de makers om de resterende delen van de trilogie geschreven door Philip Pullman niet meer te verfilmen. Alleen waarom eigenlijk niet?

De Amerikaanse film The Golden Compass stamt alweer uit 2007 en is gebaseerd op het boek Noorderlicht (1995) van Philip Pullman, het eerste deel in zijn geniale trilogie His Dark Materials. Hoewel fans nooit de verfilming van het tweede en derde boek hebben gezien, smulden ze wel weg bij deze film.

De film

The Golden Compass draait om de jonge Lyra Belacqua (Dakota Blue Richards) die woont in een parallel universum van Oxford. Dit is de plek waar de zielen van mensen zichtbaar zijn als dieren die hen overal volgen. Op een dag hoort Lyra haar oom Lord Asriel (Daniel Craig) praten over een nieuw fysiek element: Stof (Dust). Dit heeft de kracht om de werelden te verenigen, waardoor het zowel begeerd als gehaat wordt. Lyra durft het aan om - geheel tegen het advies van haar oom in - een reis te maken naar het element. Slechts bewapend met een magisch gouden kompas moet ze strijden tegen demonen, geesten en andersoortige wezens om zo te krijgen wat ze wil.

Article continues after the ad

Een Oscar en positieve geluiden

Het open einde van deze film deed vermoeden dat een vervolg niet zo lang op zich zou laten wachten. Maar niets is minder waar! Inmiddels zijn we dertien jaar verder en staan de vervolgdelen nog altijd in de ijskast, als ze niet allang bij het grofvuil staan. Met al die positieve geluiden en zelfs de wetenschap dat deze film in 2008 een Oscar heeft gewonnen voor de visuele effecten vraag je je toch af: waarom eigenlijk? Nou, dat antwoord blijkt lastiger te vinden dan gedacht.

The Golden Compass, film

Teleurstellende opbrengst

De makers gaven allereerst de economische crisis van 2007/2008 de schuld. Als filmmakers moet je eerst investeren voordat je het uitbetaald krijgt en als het geld dan niet voor het oprapen ligt, is dat toch een groot risico. Maar ik hoor je denken: The Golden Compass was toch niet zo'n flop? Met een totale opbrengst van 230 miljoen dollar wereldwijd kunnen we daar ook zeker niet van spreken. Maar dat bedrag had hoger kunnen zijn. En dat heeft alles te maken met het land van herkomst: Amerika! De makers baalden flink van de uiteindelijke opbrengt daar.

Enorme boycot

Die teleurstellende cijfers hebben volgens acteur Sam Elliot maar één oorzaak: het geloof! The Catholic League for Religious and Civil Rights riep al vrij snel een boycot op. Volgens hem lieten Pullmans boeken kinderen kennis maken met het atheïsme. Voorzitter William Donahue sprak zelfs over een heuse complottheorie, waarin hij de makers beschuldigt om tieners te verleiden de boeken op hun verlanglijstje te zetten. Of het echt zo is dat dit de film 85 miljoen dollar minder inkomsten heeft opgeleverd (zoals Sam beweert), kunnen we alleen niet met zekerheid zeggen.

Zelfde kritiek op andere films

Het is namelijk weleens eerder gebeurd dat de katholieke kerk het ergens niet mee eens was. Zo werd New Moon (uit de Twilight-reeks) 'een moreel vacuüm met een afwijkende boodschap genoemd' en lag Harry Potter onder vuur omdat de film 'het christelijk geloof' zou bederven. En we weten allemaal dat de makers van Twilight en Harry Potter zich daar niet door lieten tegenhouden. Beide films waren namelijk het begin van een reeks die niet te stoppen was.

Film in een nieuw jasje

Naast de teleurstellende opbrengsten en de kritieken van de katholieke kerk zou het antwoord ook gewoon simpel kunnen zijn: misschien was de film gewoon net niet goed genoeg voor een vervolg! Dat bewijst immers de BBC-serie His Dark Materials wel. Het verhaal is precies hetzelfde, alleen is er hier nu wel een tweede seizoen van besteld. Het kan dus prima zijn dat er met het verhaal niets aan de hand was, maar met de uitvoering des te meer. Wat het ook is: Wij krijgen nu tenminste de antwoorden die we al jaren zoeken