Undercover, Ferry Bouman, Frank lammers

Heb jij dat ook wel eens? Dat je een serie van eigen bodem kijkt en dan nóg niet precies hoort wát de personages nu eigenlijk zeggen? Je knalt de ondertiteling aan om niets te missen, maar waarom kunnen we onze eigen moedertaal soms zo slecht verstaan?

Dialect

Wij zochten het uit en probeerden te achterhalen hoe het toch zou kunnen komen dat ‘onze’ series dit probleem hebben. We kwamen uit op drie punten. Ten eerste: dialect. Een echte Brabander geniet natuurlijk met volle teugen van Netflix-serie Undercover, maar kijkers uit andere provincies raken afgeleid van al die zachte g’s en verstoan er ginne flikker meer van. Of neem de nieuwe Baantjer-serie van Videoland. Toen die op RTL 4 kwam, regende het klachten over de verstaanbaarheid. Dat kwam ook vooral door de platte Amsterdamse tongval van de hoofdpersonen. Het resultaat? Door al die dialect-woordjes vallen ook de normale woorden een beetje weg, net als… je focus!

 

Focus

Als je net als ons ook vooral veel internationale series kijkt, heb je misschien nog een ander probleem dat erbij komt wanneer je ook eens een Nederlandse show gaat bingen. We gaan namelijk de hele wereld rond met toppers als Dark, La Casa de Papel en Sorjonen, maar gelukkig kunnen we dan lekker focussen op de ondertiteling. Duits, Spaans én Fins leren gaat ons uiteraard wat te ver. Maar… de omschakeling bij een Nederlandse serie is dan opeens wel érg groot. Je blikveld gaat door een soort Pavlovreactie automatisch wat naar beneden. De plek waar je normaal gezien ondertiteling leest. Deze omschakeling duurt wellicht even, waardoor je al snel wat dialogen aan je voorbij hoort gaan. Zucht. Even terugspoelen dus!

Ondergeschoven kindje

Het derde en misschien wel belangrijkste punt vinden we bij de makers van Nederlandse series. Onze collega’s van De Lagarde zaten een tijdje terug met dezelfde vraag en lieten hun oren hangen bij Cristan Muiser van geluidsstudio Warnier Posta. Die wijt het verstaanbaarheidsprobleem aan twee factoren: tijd en geld. "Van allebei is er te weinig in het Nederlandse film- en televisielandschap", schreef de site. Het geluid is binnen het hele productieproces misschien te veel het ondergeschoven kindje.

Prioriteiten

Daarnaast leggen veel makers en regisseurs de focus meer op beeld, zo stelt De Lagarde. “Er is vaak geld noch tijd om grote ingrepen te doen voor het geluid. Een straat afzetten, dat is nogal wat.” En meestal gebeurt dat dan ook niet. Ook duurt de montage voor een serie tegenwoordig überhaupt langer. Het eindstation, waar men ‘de klappen kan opvangen’, is vaak de geluidsstudio. “Die zitten nu regelmatig nog tot diep in de nacht met zes man sterk achter de mengpanelen. Daar wordt het niet beter van.

Iedereen heeft er last van

Overigens hoeven we niet te denken dat dit alleen een Nederland probleem is, stelt deze Cristian Muiser. Ook andere landen hebben er last van. “Natuurlijk valt verstaanbaarheid op als we moeten luisteren naar wat er gezegd wordt”, legt hij uit. “Maar als er geen Nederlands gesproken wordt, kijken we met ondertitels. Die films of series zijn niet per se beter verstaanbaar, het valt ons gewoon niet op.” Tja, dat klinkt natuurlijk best logisch!

 

Article continues after the ad