He’s jumping a shark now?

Filmreeksen en -series moeten af en toe íets doen om kijkers vast te houden. Een spectaculaire stunt, een bizarre verhaallijn of een onverwachte wending. Vaak gaat dat goed, maar lang niet altijd! Deze filmreeksen gingen zó over de top dat het jaren duurde voor ze ervan herstelden. Als dat al lukte!

More content below the advertising

De term voor een bizarre kunstgreep is ‘jumping the shark’, oftewel ‘over de haai heenspringen’.

De kreet is afkomstig uit de populaire comedyserie Happy Days. De serie, met Ron Howard en Henry Winkler, speelde zich af in een slaperig stadje in het Amerikaanse Midwesten. Het vijfde seizoen begon echter in Los Angeles, waar de personages op vakantie waren.

Fonzie (Henry Winkler), de stoere biker, wordt uitgedaagd om met waterski’s over een haai heen te springen. Het is een knappe stunt, maar het had zó weinig te maken met waar Happy Days om draaide, dat het wordt gezien als het omslagpunt van de populariteit van de serie. De term ‘jumping the shark’ wordt sindsdien gebruikt om rare, niet-passende gebeurtenissen te benoemen, als punt waarna het alleen nog maar erger werd.

Dit soort momenten vinden niet alleen in series plaats. Verschillende filmreeksen zijn ook vrij hard over de kop gegaan. Check deze voorbeelden maar.

Rocky III

De Rocky-films draaien om een matig getalenteerde bokser die nóóit opgeeft en met doorzettingsvermogen kampioen wordt. In Rocky III vecht Sylvester Stallone tegen... worstelaar Hulk Hogan, aka Thunderlips.

Hoewel Muhammad Ali ooit een showwedstrijd hield met een kickbokser, slaat deze match helemaal nergens op. In Rocky IV won Stallone eigenhandig de Koude Oorlog door Dolph Lundgren te slopen. Rocky V (1990) keerde terug naar de menselijke roots van de bokser, en toonde het conflict dat hij kreeg met een jonge leerling. 

Helaas stond de film direct tegenover Home Alone geprogrammeerd, waardoor de opbrengst erg laag was. Pas in 2006 maakte Rocky Balboa een comeback.

The Terminator

Terminator-fans zijn het niet helemaal eens over het precieze punt waarop The Terminator uit de bocht vloog. Volgens sommigen begon het met de opblaasbare borsten van de T-X (Kristanna Loken) in Rise Of The Machines...

Anderen noemen Terminator: Genisys als ‘point of no return’. Vast staat wel dat alles na Terminator 2: Judgment Day minder was dan de voorgangers. Misschien biedt de Terminator-reboot van volgend jaar soelaas: daarin wordt alles na T2 genegeerd.

Batman & Robin

Batman is er in vele vormen, en de meeste zijn goed te pruimen! Van de expressionistische films Batman en Batman Returns, tot aan de grimmige Dark Knight-trilogie is het vaak genieten geblazen. En wat te denken van de campy avonturen van Adam West?

George Clooney mocht op komen draven als Batman voor Batman & Robin (1997). Regisseur Joel Schumacher draaide de camp-machine vol open, maar pikte er precies de verkeerde elementen uit. Het dieptepunt was Arnold Schwarzenegger die als Doctor Freeze uitsluitend communiceert door woordgrapjes. 

Ja! Je bent Doctor Freeze en je houdt van ijs! Na de eerste 20 dijenkletsers hadden we dat al door, jemig!

Indiana Jones

Na Indiana Jones And The Kingdom Of The Crystal Skull veranderde de term ‘jumping the shark’ bíjna in ‘nuking the fridge’. Dat komt natuurlijk door deze scène, waarin Jones (Harrison Ford) een atoomexplosie overleeft in een ijskast.

De termen worden momenteel door elkaar heen gebruikt, maar ‘jumping the shark’ lijkt meer eeuwigheidswaarde te hebben.

De koelkast wordt vaak als voorbeeld gebruikt voor het falen van The Kingdom Of The Crystal Skull, maar er schort wel meer aan dit Indiana Jones-avontuur. Van een vlakke Shia Laboeuf, tot een achtervolging met slingerapen…

…en dan tegen het einde blijkt de hele film ineens over aliens te gaan. Het is niet zozeer een plottwist: het komt meer over als het geratel van iemand met een delier. De film was wél commercieel succesvol en in 2020 verschijnt er alsnog een nieuwe Indiana Jones-film. Of The Kingdom Of The Crystal Skull een echte haaiensprong is, of een tijdelijke dip, moet dus nog blijken.

Spider-Man

Spider-Man 2 (2004) staat bekend als één van de beste superheldenfilms ooit. Het verhaal is duidelijk, Doctor Octopus (Alfred Molina) een overtuigende schurk en Tobey Maguire een prima Spider-Man, die moeite heeft om zijn normale leven te combineren met het superheldenschap.

Spider-Man 3… slaat op alle vlakken een beetje door. Er zijn drie schurken: Sandman, Venom én de Green Goblin die allemaal nauwelijks uitgediept worden. Spider-Man zelf draagt ook een tijdje de buitenaardse symbioot van Venom. Dan gebeurt er dit...

Regisseur Sam Raimi zei achteraf de film ‘verschrikkelijk te vinden’. Hij was eigenlijk niet van plan om Venom te gebruiken, maar de studio stond erop. Volgens Raimi wilde hij na Spider-Man 2 uitpakken met nóg meer actie, schurken en spannende scènes.

Tijdens de onderhandelingen voor de sequel zette Raimi zijn hakken in het zand. Hij wilde de superschurk Vulture gebruiken, en hoopte dat John Malkovich ‘m zou spelen. Sony ging niet akkoord, waarna Raimi zich terugtrok. Toevallig(?) had Sony al een script klaarliggen voor een reboot: The Amazing Spider-Man. Nadat deze twee films niet bijzonder succesvol waren, herstelde de muurkruiper zich in Spider-Man: Homecoming.

More content below the advertising