Teletekst

Terwijl iedereen tegenwoordig alles opzoekt op het Internet, is er een fanatieke schare Teletekst-gebruikers actief in Nederland. Ze worden door jongeren soms meewarig aangekeken: ‘Wat doe je nou met die oude meuk?’ Onterecht! Zo haal je het meeste uit deze tijdloze klassieker!

Hoewel het Internet eigenlijk heel veel functies van Teletekst heeft overgenomen, blijft de informatievoorziening heel erg populair. Door de jaren heen is Teletekst echter wel versoberd. Járen geleden konden kijkers zelf berichten naar de service sturen, die daar dan een tijdje bleven staan; een soort ‘Wat U Zegt’-rubriek. Inmiddels is deze rubriek al láng verdwenen, maar als je in de jaren 90 een recensie van Jurassic Park kwijt móést, dan kon je hem insturen en verscheen hij een paar weken later.

Teletekst

De commerciële zenders zijn gestopt met het aanbieden van Teletekst: alleen de ondertiteling (pagina 888) is nog beschikbaar. Hiervoor werd het systeem in eerste instantie ook ontwikkeld door de BBC: nieuwsberichten en sportinformatie kwam er later pas bij.

Juist op het teletekstsysteem van de commerciëlen werd altijd uitgepakt, met primitieve plaatjes van blote borsten bij de dating- en sekslijnafdeling. Check deze Duitse teletekstpagina maar eens; kunst!

Article continues after the ad

Rond de kerstdagen pakt de Nederlandse Teletekst nog wel eens uit met prachtige afbeeldingen: Wow! Ondanks dat de laatste échte Teletekst-ontwerper al een tijdje met pensioen is, wordt er elk jaar nog iets leuks gedaan.

Ook muziekzender The Box maakte slim gebruik van Teletekst, waarop je liedjes kon vinden met een code erachter. Die code belde of sms’te je door naar The Box, waarna je favoriete hit na een tijdje werd uitgezonden.

1. Nieuws

Het internet is een pijlsnelle nieuwsbron, maar óók gevuld met allerlei onzin. Op pagina 101 check je heel snel het nieuws, en tegenwoordig op een prettigere manier dan op veel websites. Geen automatisch afspelende filmpjes met keiharde muziek, Teletekst vraagt niet of je ‘push-notificaties’ wil op de website (heeft iemand daar ooit ja op gezegd?), en er zijn ook geen irritante reclames.

Kort en to the point!

Op pagina 199 vind je de ‘nieuwsticker’. Met deze functie verschijnt er een balk waarin de headlines van het nieuws (en de paginanummers) langzaam door het beeld schuiven. Het gaat wat schokkerig, maar het kán.

2. Sport

Hoewel Teletekst behoorlijk primitief oogt, is het systeem enorm overzichtelijk en staat alle informatie dicht bij elkaar. Op zondag is de sportsectie (pagina 600) dé stek om in de gaten te houden. Momenteel is het natuurlijk erg rustig qua sport, maar normaal gesproken vind je hier alle uitslagen die je je kunt wensen en zelfs… een heleboel waarvan je het bestaan niet eens afwist.

Tijdens voetbalwedstrijden worden de standen continu geüpdatet, waardoor je in één oogopslag alles op een rijtje houdt. Het is één van de redenen waardoor het verouderde Teletekst nog zo goed scoort. Vanaf pagina 800 vind je een schat aan voetbalinformatie, over zowat alle competities ter wereld.

3. Varia

Een stuk minder bekend, maar wel erg grappig is de rubriek ‘Varia’ (pagina 400). Hier worden vreemde nieuwtjes van over de hele wereld verzameld. Een Japanner die 5800 fietszadels steelt? Een Batmobile die wordt aangehouden in Moskou? Waarom ook niet?

Deze sectie wordt trouwens niet bijzonder vaak geüpdatet; af en toe verschijnt er weer een bizar nieuwstopic. Wél erg leuk om af en toe even te checken. Onder dit kopje vind je ook de bioscoopagenda, optredens en festivals. Op het moment gaan ze natuurlijk allemaal niet door…

4. Weer en verkeer

Op deze pagina (700) vind je actuele file-informatie, de fijnstofconcentratie in de lucht, stremmingen op grote Europese wegen en nog veel meer. De situatie rond het coronavirus (en andere noodscenario’s) vind je hier ook. Erg handig om snel even alle maatregelen te bekijken, en tips om de verspreiding tegen te gaan.

5. Ondertiteling

De BBC bedacht het teletekstsysteem begin jaren 70 om ondertiteling beschikbaar te maken voor doven en slechthorenden. Op de NPO en bij de commerciële omroepen (en buitenlandse zenders!) zit deze functie achter pagina 888. Extreem nuttig, of je nou een Nederlandstalige of Engelse serie kijkt.

 

Vergeet echter niet dat je teletekst ook weer uit moet zetten voor je kunt zappen. Je zult niet de eerste zijn die vloekend de afstandsbediening weggooit ‘omdat de tv stuk is!’

Teletekst-app

Tegenwoordig is overal een app voor, en dat geldt ook voor Teletekst. Deze is zelfs nóg wat handiger dan op je televisie kijken. Je swipet gemakkelijk tussen pagina’s, kunt favorieten toevoegen (situatie op de weg, de pagina met voetbaluitslagen, bijvoorbeeld). De app gebruikt weinig data en is altijd up-to-date. Teletekst is niet oud; het is een klassieker!

Foto: Nationaal Archief/Koen Suyk